ഈമാന്, ഇസ്ലാം ഇവ എന്താണെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രവാചക വചനം അവസാനിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: ‘ഇഹ്സാന്(നന്മ) എന്നാല് ദൈവത്തെ നീ കണ്മുമ്പില് കാണുന്നുണ്ടെന്ന പോലെ അവനെ സേവിക്കലാണ്. യഥാര്ഥത്തില് നീ അവനെ കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അവന് നിന്നെ കാണുന്നുണ്ട്.’ ഈമാന് ഹൃദയത്തിലുള്ള വിശ്വാസവും ഇസ്ലാം ആ വിശ്വാസമനുസരിച്ചുള്ള കര്മങ്ങളുമാണെങ്കില് ഇഹ്സാന് കര്മങ്ങള് അനുഷ്ഠിക്കുമ്പോള് വിശ്വാസിക്കുണ്ടായിരിക്കേണ്ട മാനസിക ഭാവമാണ്. ദൈവം തന്റെ ഓരോ ചലനവും മനോവികാരങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട് തൊട്ടു മുമ്പില്തന്നെയുണ്ട് എന്ന വിചാരത്തോടെ ജീവിക്കുക എന്നാണതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ദൈവത്തിനുള്ള ആത്മ സമര്പ്പണത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉദാത്തവും സുന്ദരവുമായ രീതിയാണിത്. വിശ്വാസത്തിന്റെ പൂര്ണതയും സൗന്ദര്യവും ദൃശ്യമാകുന്നത് ഇഹ്സാനിലൂടെയാണ്. ഇഹ്സാനെ ഇസ്ലാമിന്റെ ആധ്യാത്മിക സംസ്കാരം എന്നും വിളിക്കാം. ഉപരിസൂചിത നബിവചനത്തില് ഇഹ്സാനായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട ‘ദൈവത്തെ സേവിക്കുക’ എന്ന പ്രയോഗം വളരെ അര്ഥവത്താണ്. ആരാധനകളെ മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തിലുടനീളമുള്ള മനുഷ്യസ്വഭാവത്തെയും അത് സ്പര്ശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്ലാമിന്റെ ആധ്യാത്മിക വീക്ഷണത്തില് ഏറ്റവും സംസ്കാര സമ്പന്നരെന്നു വിളിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളിലും ദൈവേഛയെ ശ്രദ്ധാപൂര്വം അനുധാവനം ചെയ്യുന്നവരെയാണ്. അതുതന്നെയാണ് ഇഹ്സാന്. പില്ക്കാലത്ത് സവിശേഷമായ ഒരാധ്യാത്മിക ചിന്താസരണിയായി രൂപപ്പെട്ട സ്വൂഫിസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും ഈ ഇഹ്സാന് തന്നെയാണ്.
ഇഹ്സാന്
June 13, 2020
1 Min Read
You may also like
About the author
padasalaadmin
Topics
- Arab World8
- Da'awat5
- Dr. Alwaye Column51
- Global105
- Gulf10
- Health5
- His Family2
- His Life2
- History4
- India19
- International16
- Kerala13
- The Judgement Day1
- Uncategorized38
- Youth50
- അക്രമത്തിനെതിരെ1
- അടിസ്ഥാനതത്ത്വങ്ങള്2
- അത്തഹിയ്യാത്തില്1
- അധികാരിയുടെ മുമ്പില്1
- അധിനിവേശവിരുദ്ധപോരാട്ടങ്ങള്1
- അനന്തരാവകാശം5
- അനന്തരാവകാശം-ലേഖനങ്ങള്2
- അനിഷ്ടങ്ങള്1
- അനുമോദനപ്രാര്ഥന1
- അനുവാദം – വിലക്ക്1
- അനുഷ്ഠാനം1
- അനുഷ്ഠാനം-പഠനങ്ങള്2
- അനുഷ്ഠാനം-ലേഖനങ്ങള്29
- അന്ത്യകര്മങ്ങള്1
- അന്ത്യകര്മങ്ങള്-ലേഖനങ്ങള്1
- അന്നമൂട്ടുന്നവര്ക്ക്1
- അബുല്അബ്ബാസ് അസ്സഫ്ഫാഹ്1
- അബൂജഅ്ഫര് അല്മന്സ്വൂര്1
- അബൂബക്ര്(റ1
- അബ്ദുല് മലിക്2
- അബ്ബാസികളുടെ പതനം1
- അബ്ബാസികള്4
- അമാനുഷികത3
- അയ്യൂബ്1
- അറഫാദിനത്തില്1
- അറബ് സാഹിത്യം2
- അലി(റ1
- അല്ലാഹു2
- അവകാശികള്1
- അവതരണം1
- അസ്വബ1
- അഹ് മദ് സര്ഹിന്ദി1
- ആഇശ(റ1
- ആക്ഷേപിച്ചാല്1
- ആതിഥേയര്ക്ക്1
- ആദം1
- ആദ്യപത്തില്1
- ആധുനിക ഇസ്ലാമിക ലോകം7
- ആയത്തുല് കുര്സി1
- ആരോഗ്യം-Q&A12
- ആശ്ചര്യം തോന്നിയാല്1
- ഇഅ്തികാഫ്1
- ഇഖ്വാനുല് മുസ്ലിമൂന്2
- ഇജ്മാഅ്1
- ഇടയില് തങ്ങുമ്പോള്1
- ഇടിമിന്നല് വേളയില്1
- ഇദ്രീസ്1
- ഇനങ്ങള്6
- ഇന്ജീല്1
- ഇബ്നുതൈമിയ്യഃ1
- ഇബ്റാഹീം2
- ഇബ്റാഹീമിസ്വലാത്ത്1
- ഇമാം അബൂഹനീഫ1
- ഇമാം അഹ്മദുബ്നു ഹമ്പല്1
- ഇമാം മാലിക്1
- ഇമാം ശാഫിഈ2
- ഇസ് ലാം1
- ഇസ് ലാം അനുഭവം2
- ഇസ് ലാമിക ഇന്ഷുറന്സ്1
- ഇസ് ലാമിക ബാങ്കിങ്3
- ഇസ്തിഖാറഃ നമസ്കാരത്തില്1
- ഇസ്തിസ്ഹാബ്2
- ഇസ്തിഹ്സാന്2
- ഇസ്മാഈല്1
- ഇസ്ഹാഖ്1
- ഇസ്ലാം- ഇന്ത്യയില്2
- ഇസ്ലാം- കേരളത്തില്5
- ഇസ്ലാം-Q&A37
- ഇസ്ലാമിക പ്രസ്ഥാനങ്ങള്8
- ഇസ്ലാമിക് ആര്ട്ട്1
- ഇസ്ലാമോഫോബിയ1
- ഈമാന് കുറഞ്ഞാല്1
- ഈസ2
- ഉംറ2
- ഉഥ് മാനികള്2
- ഉഥ്മാന്(റ1
- ഉമര്(റ1
- ഉമറുബ്നു അബ്ദില് അസീസ്2
- ഉമവികളുടെ പതനം1
- ഉമവികള്4
- ഉമ്മുസലമ(റ1
- ഉമ്മുഹബീബ(റ1
- ഉര്ഫ്2
- ഉറക്കമുണര്ന്നാല്1
- ഉറങ്ങാന് കിടന്നാല്1
- ഉസ്മാന് ദാന്ഫോദിയോ1
- ഏകത്വം1
- ഒന്നാം തക്ബീറില്1
- ഓറിയന്റലിസം1
- ഓഹരികള്1
- കച്ചവടം3
- കടം1
- കടംവീട്ടാന്1
- കമ്യൂണിസം1
- കയറ്റവും ഇറക്കവും1
- കര്മ്മശാസ്ത്രം-ഫത്വ29
- കല2
- കലാ-ശില്പ വൈവിധ്യങ്ങള്2
- കലിഗ്രഫി1
- കഴിക്കുംമുമ്പ്1
- കാപിറ്റലിസം1
- കാറ്റ് വീശുമ്പോള്1
- കുഞ്ഞുണ്ടായാല്1
- കുടുംബ ജീവിതം-Q&A53
- കുടുംബം2
- കുടുംബം-പഠനങ്ങള്1
- കുടുംബം-ലേഖനങ്ങള്41
- കുടുംബജീവിതം1
- കുട്ടികള്10
- കുരിശുയുദ്ധങ്ങള്9
- കേരളമുസ്ലിം ഐക്യസംഘം1
- കോപംതോന്നിയാല്1
- ക്രോഡീകരണം2
- കൗണ്സലിങ്7
- ഖദീജ(റ1
- ഖബ് ര് സന്ദര്ശനം1
- ഖബ്ര് സന്ദര്ശിച്ചാല്1
- ഖബ്റടക്കം1
- ഖബ്റില് വെക്കുമ്പോള്1
- ഖലീഫമാര്2
- ഖിയാസ്1
- ഖുനൂതില്1
- ഖുര്ആനില്നിന്നുള്ളവ2
- ഖുര്ആന്2
- ഖുര്ആന് & സയന്സ്7
- ഖുര്ആന്– വിമര്ശനങ്ങള്1
- ഖുര്ആന്-Q&A14
- ഖുര്ആന്-പഠനങ്ങള്38
- ഖുര്ആന്-ലേഖനങ്ങള്33
- ഖുര്ആന്r1
- ഖുര്ആന്പാരായണത്തിന്റെ സുജൂദില്1
- ഗ്രന്ഥങ്ങള്10
- ചരിത്രം18
- ചരിത്രസംഭവങ്ങള്1
- ചാലിലകത്ത് കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ് ഹാജി1
- ജംറയിലെ കല്ലേറില്1
- ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി1
- ജമാലുദ്ദീന് അഫ്ഗാനി1
- ജിഹാദ്2
- ജീവിതവീക്ഷണം1
- ജുവൈരിയ്യ(റ1
- ഞാനറിഞ്ഞ ഇസ്ലാം118
- ഞാനറിഞ്ഞ പ്രവാചകന്7
- ഡെമോക്രസി1
- തത്ത്വചിന്തകര്3
- തഫ്സീറുകള്1
- തവക്കുല്1
- തെരഞ്ഞെടുപ്പ്2
- തെറ്റുധാരണകള്5
- തൗറാത്ത്1
- ദജ്ജാലില്നിന്ന് അഭയം1
- ദര്ശനം2
- ദര്ശനങ്ങള്1
- ദാമ്പത്യം21
- ദായധനാവകാശികള്2
- ദാവൂദ്1
- ദിക് ര് – ദുആ6
- ദിക്റുകള്2
- ദുഃഖവും വിഷാദവും1
- ദുസ്സഹജീവിതത്തില്1
- ദുസ്സ്വപ്നം കണ്ടാല്1
- ദൗത്യം1
- നബി പത്നിമാര്1
- നബിമാര്5
- നമസ്കാരം1
- നമസ്കാരം കഴിഞ്ഞാല്1
- നമസ്കാരം- ലേഖനങ്ങള്2
- നമസ്കാരം-Q&A12
- നമസ്കാരം-പഠനങ്ങള്2
- നമസ്കാരശേഷം1
- നരകത്തീയില്നിന്ന് മുക്തി1
- നവോത്ഥാന നായകര്7
- നവോത്ഥാന ശില്പികള്1
- നാഗരികത1
- നാലാം തക്ബീറില്1
- നിയമങ്ങള്1
- നിര്ബന്ധ നമസ്കാരം1
- നിവേദകര്4
- നീതിന്യായം-ലേഖനങ്ങള്1
- നൂര്സി പ്രസ്ഥാനം1
- നൂഹ്1
- നോമ്പ് തുറക്കുമ്പോള്1
- നോമ്പ് തുറപ്പിച്ചവര്ക്കായി1
- നോമ്പ്-Q&A8
- നോമ്പ്-ലേഖനങ്ങള്6
- നോമ്പ്1
- ന്യൂനപക്ഷകര്മശാസ്ത്രം2
- ന്യൂനപക്ഷമുസ്ലിം1
- പങ്കാളിത്തം1
- പട്ടണം/ഗ്രാമം എത്തിയാല്1
- പണയം1
- പരലോകം6
- പറയേണ്ടത്1
- പലിശ2
- പള്ളിയിലേക്ക് പോകുമ്പോള്1
- പള്ളിയില് പ്രവേശിച്ചാല്1
- പള്ളിയില്നിന്നിറങ്ങിയാല്1
- പുകഴ്ത്തിയാല്1
- പുതുവസ്ത്രം ധരിച്ചാല്1
- പുറത്തുവന്നാല്1
- പൂര്വികശരീഅത്ത്1
- പേമാരി നിറുത്താന്1
- പ്രചാരണം1
- പ്രതിജ്ഞാനിയമങ്ങള്1
- പ്രധാന ഘടകങ്ങള്3
- പ്രബോധനം2
- പ്രമാണങ്ങള്1
- പ്രവാചകന്മാര്-Q&A3
- പ്രവാചകന്മാര്23
- പ്രവാചകസ്നേഹം7
- പ്രായശ്ചിത്തത്തിന്1
- പ്രാരംഭപ്രാര്ഥന1
- ഫലസ്ത്വീൻ1
- ഫലസ്ത്വീൻ1
- ഫാമിലി1
- ഫിഖ്ഹ്8
- ഫിഖ്ഹ്4
- ഫിത്വര് സകാത്ത്1
- ബന്ധപ്പെടുന്ന വേളയില്1
- ബന്ധുക്കളെ സാന്ത്വനിപ്പിക്കാന്1
- ബലി1
- ബലിയറുക്കുമ്പോള്1
- ബഹുഭാര്യാത്വം1
- ബാങ്ക് – ഇഖാമത്ത്1
- ബാങ്ക് കഴിഞ്ഞാല്1
- ബാങ്ക് വിളി കേട്ടാല്1
- ബാത്റൂമില് കയറുമ്പോള്1
- ഭക്ഷണശേഷം1
- ഭയന്ന് ഞെട്ടിയുണര്ന്നാല്1
- ഭയവും ഞെട്ടലും ഉണ്ടായാല്1
- ഭിഷഗ്വരര്2
- മഅ്മൂന്1
- മക്തി തങ്ങള്1
- മഖാസ്വിദുശ്ശരീഅഃ4
- മടക്കയാത്രയില്1
- മദീന മാതൃക2
- മദ്യപാനം1
- മദ്ഹബിന്റെ ഇമാമുകള്1
- മദ്ഹബുകള്18
- മനുഷ്യാവകാശങ്ങള്6
- മയ്യിത്തിന്റെ കണ്ണടക്കുമ്പോള്1
- മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം1
- മയ്യിത്ത് ശിശുവാണെങ്കില്1
- മയ്യിത്ത് സംസ്കരണം3
- മരണമടുത്താല് ചൊല്ലേണ്ടത്1
- മര്യാദകള്1
- മര്വാനുബ്നു മുഹമ്മദ്1
- മര്വാനുബ്നുല് ഹകം2
- മറവുചെയ്തശേഷം1
- മറുപടി പ്രാര്ഥന1
- മറുപടിക്ക് പ്രാര്ഥന1
- മലക്കുകള്3
- മഴക്കുവേണ്ടി1
- മഴയ്ക്ക് നന്ദിസൂചകം1
- മസ്ലഹഃ മുര്സലഃ2
- മഹ് ര്2
- മാതാപിതാക്കള്5
- മാപ്പിളകലകള്1
- മാര്യേജ്4
- മാര്ക്കറ്റില്1
- മാലിന്യങ്ങള്1
- മാസപ്പിറവി1
- മാസപ്പിറവിയില്1
- മുഅ്തസിം ബില്ലാഹ്1
- മുആവിയ1
- മുജാഹിദീന് പ്രസ്ഥാനം1
- മുതവക്കില് അലല്ലാഹ്1
- മുന്നൊരുക്കങ്ങള്1
- മുഹമ്മദുബ്നു അബ്ദില് വഹ്ഹാബ്1
- മുഹമ്മദുല് മഹ്ദി1
- മുഹമ്മദ് നബി1
- മുഹമ്മദ് നബി- ലേഖനങ്ങള്6
- മുഹമ്മദ് നബി-Q&A4
- മുഹമ്മദ്16
- മുഹര്റം-Q&A1
- മൂന്നാം തക്ബീറില്1
- മൂന്നാംപത്തില്1
- മൂസ1
- മൈമൂന(റ1
- യഅ്ഖൂബ്1
- യസീദ്ബ്നു അബ്ദില് മലിക്1
- യസീദ്2
- യഹ്യ1
- യാത്രക്കാരനുവേണ്ടി1
- യാത്രയില്1
- യാസീന് പഠനം2
- യുക്തിവാദം3
- യൂനുസ്1
- യൂസുഫ്1
- രണ്ടാം തക്ബീറില്1
- രണ്ടാംപത്തില്1
- രണ്ട് സുജൂദുകള്ക്കിടയില്1
- രാവിലെ ചൊല്ലേണ്ടത്1
- രാഷ്ട്രസങ്കല്പം4
- രാഷ്ട്രീയം2
- രാഷ്ട്രീയം-ലേഖനങ്ങള്23
- രൂപം1
- രോഗം – ചികിത്സ2
- രോഗവേളയില്1
- രോഗിക്കായി1
- റുകൂഇല്1
- റുകൂഇല് നിന്നുയരുമ്പോള്1
- ലക്ഷ്യങ്ങള്1
- ലൂത്ത്1
- ലേഖനങ്ങള്-ഹജ്ജ്1
- ലൈലത്തുല്ഖദ്റില്1
- വക്കം അബ്ദുല്ഖാദിര് മൗലവി1
- വഖ്ഫ്1
- വധൂ-വരന്മാര്ക്കായ്1
- വന്പാപങ്ങള്2
- വലീദ്ബ്നു അബ്ദില് മലിക്2
- വസിയ്യത്ത്2
- വസ്ത്രമണിയുമ്പോള്1
- വസ്വാസിനെതിരെ1
- വാടക1
- വാര്ത്തകള്38
- വാഹനത്തില് കയറുമ്പോള്1
- വികസനം4
- വിത്റ് നമസ്കാരശേഷം1
- വിദ്യാഭ്യാസം1
- വിദ്യാഭ്യാസം1
- വിദ്യാഭ്യാസം-പഠനങ്ങള്8
- വിദ്യാഭ്യാസം-ലേഖനങ്ങള്3
- വിധിവിശ്വാസം1
- വിവാഹ ഉടമ്പടി1
- വിവാഹം-ലേഖനങ്ങള്5
- വിവാഹമോചനം3
- വിവാഹിതനും തൊഴിലുടമയും1
- വിശിഷ്ടനാമങ്ങള്93
- വിശ്വാസം6
- വിശ്വാസം Q&A2
- വിശ്വാസം-പഠനങ്ങള്5
- വിശ്വാസം-ലേഖനങ്ങള്142
- വീട്ടില് പ്രവേശിച്ചാല്1
- വീട്ടില്നിന്ന് പുറപ്പെട്ടാല്1
- വുദുവിന് മുമ്പായി1
- വുദുവിന് ശേഷം1
- വെള്ളവും ഇനങ്ങളും1
- വേദങ്ങള്3
- വൈകീട്ട് ചൊല്ലേണ്ടത്1
- വ്യക്തി7
- വ്യഭിചാരം1
- ശത്രുവിനെതിരെ1
- ശരീഅഃ ലേഖനങ്ങള്3
- ശരീഅത്ത്2
- ശര്ത്വുകള്1
- ശഹാദത്ത്2
- ശാസ്ത്രം14
- ശാസ്ത്രം-ലേഖനങ്ങള്13
- ശാസ്ത്രജ്ഞര്3
- ശാഹ് വലിയുല്ലാഹി ദ്ദഹ്ലവി1
- ശിക്ഷാവിധികള്2
- ശുഐബ്1
- ശുചീകരണം2
- ശുദ്ധി1
- ശൂറ1
- സംഘടനകള്5
- സകരിയ്യ1
- സകാത്ത്1
- സകാത്ത് വിധികള്1
- സകാത്ത് വ്യവസ്ഥ3
- സദസ്സില്1
- സദാചാര മര്യാദകള്5
- സനൂസി പ്രസ്ഥാനം1
- സന്താനരക്ഷയ്ക്ക്1
- സന്തോഷമോ വെറുപ്പോ തോന്നിയാല്1
- സബൂര്1
- സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ4
- സയണിസം3
- സലാംവീട്ടുംമുമ്പ്1
- സല്ത്തനത്തുകള്3
- സാങ്കേതിക ശബ്ദങ്ങള്8
- സാന്മാര്ഗിക വിധികര്തൃത്വം1
- സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ3
- സാമൂഹികം-ഫത്വ22
- സാമ്പത്തികം Q&A8
- സാമ്പത്തികം-പഠനങ്ങള്3
- സാമ്പത്തികം-ലേഖനങ്ങള്9
- സാമ്രാജ്യത്വം1
- സാഹിത്യം5
- സുജൂദില്1
- സുന്നത്ത് നമസ്കാരം3
- സുന്നത്ത് നോമ്പുകള്1
- സുന്നത്ത്-Q&A5
- സുന്നത്ത്-പഠനങ്ങള്11
- സുന്നത്ത്-ലേഖനങ്ങള്3
- സുന്നത്ത്r1
- സുന്നത്ത്2
- സുന്നത്ത്2
- സുബ്ഹ് നമസ്കാരശേഷം1
- സുലൈമാനുബ്നു അബ്ദില്2
- സുലൈമാന്1
- സൂര്യോദയവേളയില്1
- സെക്യുലറിസം1
- സൈനബ് ബിന്ത് ജഹ്ശ്(റ1
- സൈനബ്(റ1
- സ്ത്രീ ഇസ്ലാമില്-Q&A3
- സ്ത്രീജാലകം22
- സ്മാര്ട്ട് ക്ലാസ്സ്52
- സ്വതന്ത്ര ഭരണകൂടങ്ങള്4
- സ്വഫാ- മര്വഃയില്1
- സ്വഫിയ്യ(റ1
- സ്വഹാബിവചനങ്ങള്2
- സ്വാതന്ത്ര്യസമരങ്ങള്2
- സ്വാലിഹ്1
- സൗദ(റ1
- ഹജജ്-ഫത്വ6
- ഹജറുല് അസ്വദിനുനേരെ എത്തിയാല്1
- ഹജറുല് അസ്വദ്- റുക്നുല് യമാനി എന്നിവക്കിടയില്1
- ഹജ്ജ് – ഉംറ2
- ഹജ്ജ്/ഉംറ-Q&A8
- ഹജ്ജ്1
- ഹദീഥുകള്6
- ഹദീസ് നിഷേധം3
- ഹഫ്സ(റ1
- ഹമദാനി തങ്ങള്1
- ഹാറൂന്1
- ഹാറൂന് അല് റഷീദ്1
- ഹിജ്റ3
- ഹിഷാമുബ്നു അബ്ദില്മലിക്1
- ഹൂദ്1
Add Comment